Web 1.0, web 2.0 ve web 3.0 terimleri internette şuan dolaşır durur. Peki bu nedir? Getirdiği yenilikler nelerdir. Web 1.0'dan web 2.0'a geçtik ama bize kazandırdığı yenilikler neler? Ya web 3.0 gelirse ne olacak halimiz?
Web 1 varmış bir yokmuş...
1991 yılında dünyada serüven başladı, Türkiye'de ise 1995'lerde ilk ciddi web siteleriyle karşılaşmaya başladık. Öncesinde ODTÜ sonrasında Ege Üniversitesi'nde başlayan internet çıkışları sayesinde Türkiye 0822'li hatlar üzerinden bedava internetin keyfini yaşadı, hemen sonrasında ilk internet servis sağlayıcılar oluşmaya başladılar ve internet kısa bir süre sonra ücretli hale geldi. Eğer 4 yıl daha ücretsiz bir internet bağlantısı sağlansaydı emin olun 2007 yılındaki internet abonesi sayısına çok daha öncesinde ulaşmış olurduk, neyseki web 1.0 dünyası geride kaldı.
Biz de ilk kurumsal web siteleri HTML kodlarıyla yazılmaya başlarken dünyada sadece Netscape önderliğinde bir browser dünyası vardı, tabi ki Windows 98 ikinci sürümlere Internet Explorer gelinceye kadar, kısa zaman içerisinde Microsoft'un başarılı ürünü Internet Explorer tüketicilerin tercihi oldu ve artık sadece HTML değil, DHTML yani dinamil içerikler de destekleniyordu. 2000 yıllarda web 1.0 altın çağlarını yaşadı, dünyada dotcom şirketler hızlıca yükseldi ve toplu halde büyük bir patlamayla battılar. Ayakta kalanlar ise kendilerini Web 2.0 dünyasına hazırlamış olanlardı.
Şirketlerde ise uygulama geliştiricilerden artık windows uygulamaları yerine dağıtımı kolay olan web uygulamaları isteniyordu, Active Server Pages (ASP) gibi teknolojiler sunucu taraflı uygulama geliştirme mimarisi sayesinde birçok yazılımcının yeni platform seçimini web olarak değiştirmişti. Ayrıca 2000'li yıllarda oluşmaya başlayan web servisleri ise Web 2.0'ın ötesinde Web 3.0 için mükemmel bir altyapı oluşturuyordu ama kimsenin pek ilgi gösterdiği yoktu o yıllarda. Özetle web 1.0'da kontrol içeriği oluşturanların elindeydi, kullanıcılar sadece izleyiciydiler.
Yaşadığımız Web 2.0 Dünyası
Bugünlerde son sürat ilerleyen dünya ise web 2.0 dünyası. Bence bu dünyada ilerlemeyi ve son noktayı sağlayan blog'lar oldu. Uzun yıllar blog demedim, günlük kelimesini kullandım ama o kadar bilinen bir kelime haline geldi ki blog artık dalganın tersine yüzmemeye karar verdim ben de.
MSN Space, Blogger gibi servislerin dışında kişilerin kendi bloglarının büyümesi ve blogları podcastlerin hatta sonrasında webcastlerin sarmış olması gelişmeyi daha da hızlandırdı. Artık web dünyasında kontrol kullanıcıların elindeydi, ne isterlerse yazabilir, konuşabilir, izletebilir, tartışabilirlerdi. Web 2.0 dünyası XML teknolojisinin sunduğu en büyük senkronizasyon aracını türetmişti: RSS Really Simple Syndication.
Böylece artık blogları, podcastleri, webcastleri ve daha birçok içeriği RSS sayesinde kontrol edebiliyorduk. Açıklık çok önemliydi ve wikipedia'nın "Edit This Page" linki bunun en güzel göstergesiydi, artık içerik yöneticileri yoktu wiki mantığı vardı, herkes içeriğin bir ucundan tutabilirdi. Bu işleyiş değişikliğiyle halkın kendi yönettiği içerik sistemleri oluşmuştu; folksonomy denen bu yaklaşım Web 1.0'ın bittiğinin en somut göstergesiydi.
30 Mayıs 2007 Çarşamba
CSS giriş (takdim, sunum)
CSS (Cascading Style Sheets), sayfalarınızı ziyaretçilerinize daha iyi bir görünümde sunmanızı sağlayan bir stil betiğidir. Her türlü stil işlemlerinizi yapmanıza olanak sağlar. Şuanda güncel olarak CSS 2.0 kullanılmakta, CSS 3.0'ın çıktığı duyuruldu fakat browserlar henüz yeni versiyona hazırlıklı değiller.
CSS ile tüm işlemlerinizi yapabilirsiniz dedik. Evet, aklınıza gelebilecek her şeyi yapabilirsiniz. Efektler verebilir, yazılarınızı yada arkaplan işlemlerinizi şekillendirebilirsiniz. Hatta bir çok farklı boyutta uygulamalara da şahit olduk. LEGO evler, arabalar yapanlar, üzerinde çok uğraşıp pixel imajlar değerinde sonuçlar verebilen uygulamalar yapılabilmekte.
CSS kod parçalarını sayfanıza aşağıdaki şekillerde bağlayabilirsiniz;
Yada @import metodunu kullanarak sayfanıza dosyanızı tanımlayabilirsiniz.
cssrehberi.css, bu sizin css stil dosyasınızın adıdır. dilediğiniz klasöre taşıyabilirsiniz fakat sayfanızın yolunu buraya belirtmeniz gerekmektedir. Diğer programlama (SIDE) dillerinde olduğu gibi fiziksel yolu tanımlayabilirsiniz. Örneğin; stil/cssrehberi.css/ gibi.
Harici bağlantıların ikisininde görevi ve işlevi aynıdır. Birbirlerinden hiç bir farkı bulunmamaktadır. Dilediğiniz bir tanesini kullanabilirsiniz. Harici bağlantı metodununun diğer bağlantı metodlarına karşı olan avantajları şunlardır;
Elbette sonuçta tercih sizin elinizde, ayrıca her iki bağlantı şekillerinide iç içe kullanabilirsiniz. Sayfalarınızı hem harici hemde iç stil kod parçalarınız ile yönetebilirsiniz.
İlk kullanımda olan dezavantajlar bu kullanım içinde geçerlidir. Harici olarak işlenen kod parçalarının bize sağladığı tüm avantajlardan yoksun kalmaktayız. Tekrarlanan kod parçalarının daha fazla olmasından dolayı (web geliştiricileri tarafından) hiç kabul edilmeyen metotdur. Örnek kullanım;
CSS ile tüm işlemlerinizi yapabilirsiniz dedik. Evet, aklınıza gelebilecek her şeyi yapabilirsiniz. Efektler verebilir, yazılarınızı yada arkaplan işlemlerinizi şekillendirebilirsiniz. Hatta bir çok farklı boyutta uygulamalara da şahit olduk. LEGO evler, arabalar yapanlar, üzerinde çok uğraşıp pixel imajlar değerinde sonuçlar verebilen uygulamalar yapılabilmekte.
CSS kod parçalarını sayfanıza aşağıdaki şekillerde bağlayabilirsiniz;
Yada @import metodunu kullanarak sayfanıza dosyanızı tanımlayabilirsiniz.
cssrehberi.css, bu sizin css stil dosyasınızın adıdır. dilediğiniz klasöre taşıyabilirsiniz fakat sayfanızın yolunu buraya belirtmeniz gerekmektedir. Diğer programlama (SIDE) dillerinde olduğu gibi fiziksel yolu tanımlayabilirsiniz. Örneğin; stil/cssrehberi.css/ gibi.
Harici bağlantıların ikisininde görevi ve işlevi aynıdır. Birbirlerinden hiç bir farkı bulunmamaktadır. Dilediğiniz bir tanesini kullanabilirsiniz. Harici bağlantı metodununun diğer bağlantı metodlarına karşı olan avantajları şunlardır;
- Daha kolay kullanım, onarım imkanı sağlar.
- Alanınızda daha az dosya boyutu kaplar.
- Alanınızda daha az bandwidth (trafik) harcar.
Elbette sonuçta tercih sizin elinizde, ayrıca her iki bağlantı şekillerinide iç içe kullanabilirsiniz. Sayfalarınızı hem harici hemde iç stil kod parçalarınız ile yönetebilirsiniz.
3. Satır arası style sheet
İlk kullanımda olan dezavantajlar bu kullanım içinde geçerlidir. Harici olarak işlenen kod parçalarının bize sağladığı tüm avantajlardan yoksun kalmaktayız. Tekrarlanan kod parçalarının daha fazla olmasından dolayı (web geliştiricileri tarafından) hiç kabul edilmeyen metotdur. Örnek kullanım;
XHTML nedir?
XHTML, Extensible Hyper Text Markup Language teriminin baş haflerinden meydana gelmektedir. HTML gibi web sayfalarının yapısal kodlamasında kullanılan, zaman içide HTML'in yerini alması için tasarlanmış (HTML'in güncellenmiş versiyonu) bir dildir.
Bir sayfanın geçerli XHTML dosyası olabilmesi için HTML'de olmayan çok sıkı şartlara uyması gerekmektedir. Bu bakımdan XHTML daha standarttır. Bir bakıma XML yapısında var olan söz dizimi ifadelerini bünyesine alan bir dildir. XML'de var olan sıkı şartlar burada da geçerlidir. Bu doğrultuda XML'de olan extensible ifadesini bünyesine almıştır.
Extensible, Türkçe karşılığı esnetilebilir anlamındadır. Tüm yeni tarayıcılar ve tüm yeni mobil telefonlar XHTML dilini desteklemektedir.
Temiz, standartlara uygun ve bir browserın en iyi şekilde algılayıp daha hızlı sonuç üretebilemesi için geçerli olan tüm üstünlükleri XHTML sağlamaktadır. Evet sorun performanstır. Çünkü HTML'de yazılmış kod bloklarını browserlar daha geç algılamaktadır ve sonuç olarak bir hız düşüklüğü boy göstermektedir.
Kötü yazılmış bir HTML ile hazırlanmış olunan sayfaya belki siz çok rahat erişebiliyor olabilirsiniz, ama internet dünyası çok geniş olduğundan belki bir başka modern mobil sistemler ile ulaşılamıyor olabilir. XHTML kullanarak sadece değil herkes'e sunum işlemini sitenizde barındırabilirsiniz. Çok katı fakat kolay öğrenilebilinir kuralları bulunmaktadır.
Ayrıca sayfanızın geçerli XHMTL'e uygun olup olmadığını, hangi satırlarda hata yaptığınızı öğrenebilmeniz için validatörler de mevcuttur. XHTML validatorüne ulaşabilmek için http://validator.w3.org/ adresini ziyaret edebilirsiniz.
Bir sayfanın geçerli XHTML dosyası olabilmesi için HTML'de olmayan çok sıkı şartlara uyması gerekmektedir. Bu bakımdan XHTML daha standarttır. Bir bakıma XML yapısında var olan söz dizimi ifadelerini bünyesine alan bir dildir. XML'de var olan sıkı şartlar burada da geçerlidir. Bu doğrultuda XML'de olan extensible ifadesini bünyesine almıştır.
Extensible, Türkçe karşılığı esnetilebilir anlamındadır. Tüm yeni tarayıcılar ve tüm yeni mobil telefonlar XHTML dilini desteklemektedir.
Neden XHTML?
Temiz, standartlara uygun ve bir browserın en iyi şekilde algılayıp daha hızlı sonuç üretebilemesi için geçerli olan tüm üstünlükleri XHTML sağlamaktadır. Evet sorun performanstır. Çünkü HTML'de yazılmış kod bloklarını browserlar daha geç algılamaktadır ve sonuç olarak bir hız düşüklüğü boy göstermektedir.
Kötü yazılmış bir HTML ile hazırlanmış olunan sayfaya belki siz çok rahat erişebiliyor olabilirsiniz, ama internet dünyası çok geniş olduğundan belki bir başka modern mobil sistemler ile ulaşılamıyor olabilir. XHTML kullanarak sadece değil herkes'e sunum işlemini sitenizde barındırabilirsiniz. Çok katı fakat kolay öğrenilebilinir kuralları bulunmaktadır.
Ayrıca sayfanızın geçerli XHMTL'e uygun olup olmadığını, hangi satırlarda hata yaptığınızı öğrenebilmeniz için validatörler de mevcuttur. XHTML validatorüne ulaşabilmek için http://validator.w3.org/ adresini ziyaret edebilirsiniz.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)